به گزارش سایت حیات طیبه، به نقل از تسنیم، یکی از مناظرههای انتخاباتی پنجشنبه شب با حضور نمایندگان سعید جلیلی و حسن روحانی حول موضوع سیاست داخلی و خارجی در «دیروز، امروز، فردا» با اجرای رنجبران برگزار شد.در این برنامه تلویزیونی مجری برنامه از علی باقری نماینده سعید جلیلی پرسید نگاه جلیلی بهعنوان نامزد انتخابات ریاست جمهوری در عرصه سیاست خارجی چیست ،که وی در پاسخ تأکید کرد: سیاست خارجی باید بهگونهای باشد که برای کشور ایجاد فرصت و باید از تهدید پیشگیری کند، ضمن آنکه باید منافع ملی ما را بهنحو مطلوب تأمین کند.
نماینده سعید جلیلی با بیان اینکه سیاست خارجی فقط وظیفه تأمین منافع امنیتی را ندارد بلکه میتواند منافع اقتصادی را جلب کند، اظهار داشت: ما روابط خوبی را با کشورهای منطقه برقرار کردهایم و این روابط باعث شده است که بستر مناسبی را در بخش اقتصادی برای خود به دست آوریم، ازاینرو سیاست خارجی فعال میتواند تأمینکننده منافع اقتصادی در داخل کشور باشد.
وی با بیان اینکه سیاست خارجی باید بهگونهای باشد که اجازه تهدید داده نشود، افزود: اگر هم تهدید ایجاد شد، باید آن تهدید را دفع کنیم یا آن را بهگونهای مدیریت کنیم که به فرصت تبدیل شود.
محمود واعظی نماینده حسن روحانی در ادامه برنامه «دیروز، امروز، فردا» با بیان اینکه نمیشود سیاست داخلی و خارجی را از هم جدا کرد، اظهار داشت: سیاست خارجی و داخلی روی همدیگر اثر میگزارند ولی مهم این است که مسئولین تصمیمگیری کنند که سیاست خارجی در خدمت چه اهدافی قرار گیرد. در چشمانداز 20ساله کشور که تقریباً سندی است که همه جریانهای مختلف در تنظیم آن مشارکت داشتند و مقام معظم رهبری آن را تأیید فرمودند، تعامل مؤثر و سازنده با جهان بهعنوان راهبردی که باید به این هدف رسید مشخص شده است، همچنین در این سند بر الهامبخشی جمهوری اسلامی در جهان اسلام و جایگاه اول فناوری در منطقه تأکید شده است.
وی افزود: باید نگاهکنیم که آیا سیاست خارجی در این عرصه حرکت میکند؟ سیاست خارجی ما در یک مسیر بیراهه در حال حرکت است و قطعاً باید این سیاست خارجی بازتعریف و تغییر پیدا کند. امروز سیاست خارجی ما کمکی به اقتصاد ایران نمیکند، بلکه هزینههای زیادی را متوجه سیاست خارجی ایران میکند.
نماینده حسن روحانی ادامه داد: دلیل اصلی تحریمها این بوده است که رئیس دولت نتوانست از ادبیاتی استفاده کند که این ادبیات در خدمت سیاست خارجی ما باشد. در دستگاه سیاست خارجی کشورمان نیروهایی بسیار زبده داریم که توانایی بالای تجزیه و تحلیل دارند و از همهجا شناخت دارند.
واعظی خاطرنشان کرد: در این دولت از موضوعاتی مانند هولوکاست استفاده و از عمق تاریخ درآورده شد و ما نفهمیدیم با چه هدفی این انجام شد، یا کارهای عجیب و غریبی که انجام میشد و مواضعی که امروز علیه کشور و روز بعد مخالف آن کشور اتخاذ میشد لذا در مجموع باید پرسید که این چه سیاست خارجی است که نه در خدمت اقتصاد است و نه در خدمت سیاست خارجی است. با این سیاست خارجی ما با همسایگان روابط خرابی داریم و رابطه ما با اروپا و بسیاری از کشورها خراب است. ما امروز همسایهمان را رها کردهایم و بهسمت آمریکای لاتین رفتهایم. من مخالفتی ندارم که سیاست خارجی ما تا آمریکای لاتین کشیده شده است ولی زمانی رابطه با آمریکای لاتین خوب محسوب میشود که ما با کشورهای منطقه روابط خوبی داشته باشیم.
همچنین در ادامه این مناظره، علی باقری در پاسخ به این سؤال که مذاکرات ایران با 1+5 را چگونه میبیند، گفت: مذاکرات هستهای صرفاً مخصوص مذاکرات هستهای نیست یعنی این موضوع مربوط به نظام قدرت جهانی در تقابل با جمهوری اسلامی ایران است. آنطوری که مقام معظم رهبری فرمودند، آنها با ایران هستهای مخالف نیستند، بلکه با ایران اسلامی مخالف هستند. ما دو تجربه در مورد موضوع هستهای داریم. یک تجربه در دوره اوائل 80 بود و یک تجربهایهم امروز در این مقطع که بر اساس آن پیش میرویم. تجربهای که در مقطع اول داشتیم، با این نگاه بود که ما باید دنبال سهم خودمان در نظام بینالملل باشیم نه دنبال حق خودمان. همانطور که آقای روحانی هم در سخنان خود مطرح کردند، ما باید با کدخدای دنیا کار بکنیم. پذیرش کدخدا در دنیا مخالف تعالیم حضرت امام و مخالف مبانی حکومت جمهوری اسلامی ایران است. اصلاً ما یکی از اهدافمان مقابله با نظام سلطه است.
وی تصریح کرد: وقتی ما پذیرفتیم در دنیا کدخدایی وجود دارد، قائل به این هستیم که سهم ما را آنها بدهند و دنبال احیای حق خود نیستیم. در همین چارچوب روند تعامل با کشورهای غربی و اروپایی در آن مقطع انجام گرفت که مذاکرات مختلفی را در تهران، بروکسل و پاریس داشتیم. نهایت این روند تعاملی این بود که هرچه آنها میخواستند، پذیرفتیم و به آنها دادیم. در پایان این دوره و در تاریخ 10 مرداد 1384 جناب آقای روحانی نامهای را به آقای البرادعی مینویسند که این نامه در کتاب ایشان آمده است.
نماینده سعید جلیلی در ادامه بخشهایی از کتاب روحانی را قرائت کرد و گفت: این نامه سرنوشت نگاه هستهای از منظر کسی است که قائل به تعامل کدخداگونه و دریافت سهم خود از نظام سلطه است. ایشان در نامه خود اینگونه مینویسند: "علیرغم تلاشهای صادقانه خود و حداکثر انعطاف (چون کشورهای اروپایی در انتهای این مذاکرات به ما پیشنهادی دادند که در آن پیشنهاد گفته بودند که شما باید چرخه سوخت را جمع بکنید و دیگر فعالیت هستهای نداشته باشید) سه کشور نهتنها حقوق ایران را برای توسعه صلحآمیز هستهای مورد توجه قرار نمیدهند، بلکه حتی در حد اصلاح محدودیتهای غیرقانونی و ناموجهی که بر اقتصاد و توسعه فناوری ایران اعمال شده نیز پایبند نیستند و ایران مابهازای بسیار اندکی دریافت کرده است، پیشنهاد سه کشور اروپایی در زمینه تقاضاها از ایران بسیار طولانی اما در مورد پیشنهادهای ارائه شده به ایران بهصورت مضحکی کوتاه و نارساست. فقدان هرگونه تلاش برای ایجاد ظاهری متوازن این پیشنهاد را به دستور استعماری کاپیتولاسیون شبیه میسازد. پیشنهاد یادشده توهینی به ملت ایران است که سه کشور اروپایی باید بهخاطر آن از ملت ایران پوزش بطلبند.
باقری با خواندن بخشهای دیگر نامه حسن روحانی خاطرنشان کرد:: در ادامه آقای روحانی میگویند: "اگر در مقابل نگوییم هیچ، ایران مابهازای اندکی دریافت کرد و بارها اقدامهای اعتمادساز خود را افزایش داد و تنها با قولهای انجام نشده و درخواست های بیشتر روبهرو شد". عرض من این است که اگر ما قائل نشویم که باید دنبال احقاق حقوقمان در جامعه بینالملل حرکت کنیم، نه دنبال گرفتن سهم خودمان از کدخدا، ما در صورتی که تعامل هم نکنیم، به یک چنین سرنوشتی دچار خواهیم شد، بنابراین ما باید دنبال احقاق حق خودمان باشیم.
به گزارش تسنیم، محمود واعظی در واکنش به سخنان باقری که بیان کرده بود نباید دنبال گرفتن سهم خود بلکه باید دنبال گرفتن حق خود در نظام بینالملل بود، گفت: در این بحث مشخص است که نگاه آقای جلیلی و دولت ایشان در استمرار سیاست خارجی دولت آقای احمدینژاد است. این سیاست خارجی یک سیاست خارجی تقابلجویانه است، یعنی اینکه سر جنگ با همه داشتن، این سیاست خارجی قطعاً نمیتواند منافع ملی و امنیت ملی ما را تأمین بکند. اینکه ما یک سیاست تندروانه پیش گرفتیم و اینکه با همه کشورهای مختلف سر جنگ داریم، این ما را یاد سیاست دولت طالبان میاندازد. طالبان وقتی سر کار آمد، از همین مبنا استفاده میکرد، حتی ممکن است خطدهنده آنها بهطوری القاعده باشد. این سیاست غلط است. نتیجه غلط بودن را نیز بهعهده مردم میگذاریم. طبیعی است که ما دو طرف نمیتوانیم یکدیگر را متقاعد بکنیم، زیرا دو اندیشه متقابل در زمینه سیاست خارجی داریم.
وی افزود: بنده از سال 64 تا به امروز در کار سیاست خارجی هستم و انواع و اقسام مذاکرات را کردم و پروندههای مهمی را داشتهام و در این زمینه هم درس خواندهام لذا دلم برای کشور میسوزد و لذا فکر میکنم این سیاست نتیجهاش این میشود که با مطرح کردن بحث هولوکاست، اسرائیل مظلوم میشود. سیاست خارجی که بهنوعی تحریم اقتصادی برای ما به ارمغان میآورد و پنج قطعنامه سازمان ملل و دو بیانیه برای ما میآورد. امروز برای من خیلی تعجبآور است که برخی از این کاندیداها در مورد اقتصاد صحبت میکنند، چگونه است که نمیدانند با برخی از برنامههای داخلی تمام مشکلات اقتصادی را حل میکنیم.
نماینده حسن روحانی در ادامه این مناظره با بیان اینکه دولت آقای جلیلی دنبال استمرار سیاست خارجی آقای احمدینژاد است، گفت: این سیاست خارجی بزرگترین ضربه را به اقتصاد کشور میزند و تا زمانی که این سیاست حاکم است، نه موضوع مذکرات هستهای حل میشود و نه اقتصاد کشور. ما از حقوق هستهای کشورمان به هیچ وجه نباید کوتاه بیاییم. سطح مذکرات هستهای پایین آمده است. آقای روحانی با نماینده سه وزیر مذاکره میکردند اما امروز با توجه به اینکه جایگاه آقای جلیلی بهعنوان دبیر شورای عالی امنیت ملی بسیار بالاتر است، با معاونین وزرا صحبت میکنند و انگلیس هم مدیرکل میآید و آلمان هم مدیرکل میآید. حتماً باید این روش تغییر پیدا کند. شما نمیتوانید که از یک طرف با همه بجنگید و از یک طرف با 1+5 بر سر میز مذاکره بنشینید.
باقری در واکنش به سخنان نماینده حسن روحانی با بیان اینکه باید اجازه داد که مردم خودشان در مورد صحبتها قضاوت کنند، گفت: ما باید به مخاطب احترام بگزاریم تا خودش از صحبتهای کارشناسان برداشت کند. سیاست خارجی آقای جلیلی وقتی در وزارت خارجه بودند، سیاست مشخصی بود. خیلی از سیاستهای اعمالی را قبول نداشتند و امروز هم همین گونه است. ایشان مسئول سیاست خارجی ایران نیستند، بلکه مسئول پرونده هستهای کشورمان هستند. میتوانیم بهترین رویکرد ایشان را در مذاکراه با 1+5 و مذاکراتی که در زمینه هستهای انجام شده است، ببینیم. این گفتوگوها هم رو به جلو است و در طول چند سال گذشته ما وضعیتی را شاهد بودیم که طرف مقابل یک زمانی میگفتند اصلاً ما وارد گفتوگو نمیشویم تا ایران تعلیق نکند اما بعد مجبور شدند و بعد از اینکه ما تعلیق نکردیم، وارد گفتوگوها شدهاند و عقبنشینیهای دیگر که آخرین عقبنشینیهایشان در همین آلماآتی1 بود، یعنی از پیشنهادی که در بغداد دادند، در آلماآتی1 عقبنشینی کردند.
وی با بیان اینکه روند گفتوگوهای ایران با 1+5 یک روند پویا و رو به جلو بود، تصریح کرد: عمدتاً این گفتوگوها با ابتکار عمل جمهوری اسلامی ایران همراه بود. این را طرف مقابل هم اذعان کرده است. حتی خود آمریکاییها در مقالهای مهم در گفتوگوهای آلماآتی نوشتند که دلیل شکست گفتوگوها این بود که اولاً غربیها آمادگی مذاکرات را نداشتند و دوم اینکه آنها کیف تحریمها را همراه خودشان نبردند. اینکه طرف گفتوگوی ما در چه سطحی است یک بحث است اما مهم نتیجه گفتوگو است. آیا ما در گفتوگوها دنبال این هستیم که با یک مقام بالاتر یا پایینتر مذاکره کنیم و با هم دست بدهیم و بخندیم یا اینکه دنبال تأمین منافع ملت ایران هستیم؟
نماینده جلیلی خاطرنشان کرد: در آن دوره روند بهگونهای شد که ما به جایی رسیدیم که همه فعالیتهای هستهای را تعلیق کردیم و وضعیت اصلاً بهنفع ما نبود. من مثالی در این زمینه بزنم. درسال 1387 بنده گفتوگویی داشتم با کوپر معاون سولانا در وین و ایشان این حرف را زد: شما چرا این پیشنهاد را در وین به ما دادید؟ گفت: ما آن زمان هرچه به شما میگفتیم، شما گوش میکردید و ما بر این اساس قدرت شما را کم ارزیابی کردیم و فکر کردیم شما خیلی ضعیف شدید و چنین پیشنهادهایی را به شما کردیم ولی در عین حال دیدیم که وقتی دولت عوض شد ما اشتباه کردهایم. اگر ما با این نگاه بهسمت طرف مقابل برویم که آمریکا بهعنوان دشمن در رأس آن قرار دارد؛ قطعاً حق خودمان را به دست نمیآوریم.
باقری اظهار داشت: نکته آخر این است که ما باید دنبال حق خود باشیم نهاینکه بر سر حقوق خود معامله کنیم. در دوره قبل ما بر سر حقوقمان معامله کردیم ولی در حال حاضر ما در مسیر تثبیت حقوقمان گام برمیداریم.
محمود واعظی در ادامه با بیان اینکه باید قضاوت را به مردم محول کرد، اظهار داشت: من از مردم این سؤال را دارم که آیا از نظر شما وضعیت سیاست خارجی کشورمان در حال حاضر بهتر است یا درگذشته؟ آیا ایرانیان خارج از کشور در حال حاضر در وضعیت بهتری بهسر میبرند یا در گذشته؟ آیا گذرنامه ایرانی امروز عزت بیشتری دارد یا در گذشته؟ وضعیت اقتصادی، معیشتی و ... امروز بهتر است یا در گذشته؟ اینکه ما شش سال مذاکره بکنیم و دلمان را به این خوش کنیم که برای طرف مذاکره کلاس درس گذاشتهایم و ... و آنها را توجیه کردهایم، آیا این مذاکره است؟ بهنظر من این مذاکره نیست. مذاکره یک هنر است و این است که افراد بتوانند از حقوق ملتشان دفاع بکنند. در دو سالی که آقای روحانی مذاکره کردند، قرار بود پرونده را به شورای امنیت ببرند اما ما در این زمان پرونده نداشتیم، قطعنامه هم نداشتیم. آیا اینکه امروز مذاکره شده و اینهمه تحریم شده، بهتر است یا دوران قبل که این مسائل نبوده است.
وی با طرح این سؤال "اگر آمریکا مشکل دارد، چرا ما در 1+5 مذاکره میکنیم؟"، گفت: مگر آمریکا در 1+5 حضور ندارد. بستر هستهای در دوران آقای هاشمی درست شده و بعد در دولت آقای خاتمی ادامه پیدا کرده است. دولت بر یک بستر آماده بوده است. مثل یک پسر حاجی که میراث زیادی به او میرسد اما بهجای اینکه این میراث را اضافه بکند، ولخرجی و حاتمبخشی میکند.
واعظی در پایان تصریح کرد: در گفتوگوهای هستهای نتیجه برای ما مهم است. دیپلماسی با شعار پیش نمیرود و نتیجهمحور است. آقای باقری میگویند که آقای جلیلی جزو سیاست خارجی نبودهاند، در صورتی که طی این 8 سال وی از سیاست خارجی دولت احمدینژاد حمایت کرده است. وظیفه آقای جلیلی در شورای امنیت هماهنگ کردن مسائل سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و... است و بخش زیادی از نابهسامانیهایی را که وجود دارد باید شورای امنیت پاسخگو باشد.