جلیلی؛ مدیری فراتر از خط کشی‌ها و مرزبندی‌های جناحی

چرخش حداكثري در برابر رويدادهاي افراطي يا تفريطي، يك عكس‏العمل رايج تاريخي _ اجتماعي بوده است. آن‏گاه كه ظاهرگرايي و مناسك‏محوري شدّت گرفته،‌ باطن‏گرايي و طريقت‏محوري تشديد يافته و به آفات متقابل خاصّ‌خود رسيده است. آن‏گاه كه اخباري‏گري و اتّكاء به نقل رواج متزايد گرفته،‌ عقل‏گرايي و اعتماد به ذهن علَم مي‏شود. آن‏گاه كه تعصّبات كليسايي درباره دين و علوم به نهايت مي‏رسد، جريان تجربه‏گرا و دين‏ستيز با اقبال مواجه مي‏شود. آن‏گاه كه آزادي بي‏قيد و بند مشروطيت به هجويات و كفريات لبخند مي‏زند،‌ ديكتاتوري و خفقان با پذيرش و بلكه دعوت عمومي و خصوصي به صحنه مي‏آيد و ... . امروز نيز با تجربه دوران چهارسال گذشته كه با وجود نقاط مثبت هرچند كم‏رنگ‏تر نسبت به دولت نهم،‌ خدمات و ثمرات شايان توجّهي داشته است متأسّفانه حاوي نقاط منفي متعدّد و زيان‏باري نيز بوده¬ايم،‌ جريان بازگشت به نقطه تفريطي مقابل آن كليد زده شده است. اگر انقلابي‏گري و احياء ‌گفتمان عزّت و مقاومت، به آفات نسنجيده‏اي در برخورد با نيروهاي خودي و طرد و خط‏كشي‏هاي چكّشي نيز گرفتار آمد، اگر عدالت‏خواهي و مبارزه با فرهنگ اشرافي، به برخي سياست‏هاي سهل‏انگارانه و تك‏مجهولي نيز دچار شد، اگر مردم‏گرايي و توده‏خواهي،‌ به نفي و بي‏اعتنايي نسبت به نخبگان و بدنه كارشناسي آميخته گرديد،‌ اگر تحجّرستيزي و دغدغه كارآمدكردن دين در عرصه اجتماع، به رويگرداني از علما و روحانيون فاضل و صاحبنظر نيز انجاميد، اگر ...، اما هيچ‏يك حجّت موجّهي براي رويكرد به نقطه مقابل اين سياست‏ها و شعارها نيست. امروزه با ديدن آفات و آسيب‏هاي مذكور و غيرمذكور،‌ نبايد يك‏‎‏سره بر حافظه تاريخي و تجربه ماقبل 1384 چشم بست و براي ارتجاع گفتماني و فرهنگي،‌ فرش قرمز انداخت. به عبارت ديگر،‌ معقول نيست كه اين نحوه افراط‏ها و تفريط‏ها را با چرخشي حدّاكثري، در نقطه تفريطي يا افراطيِ مقابل‏شان، پاسخ گفت. ما همچنان از خاطر نخواهيم برد كه جريان راست سنّتي و چپ تازه به دوران‏رسيده، چه بلاها كه بر سر گفتمان انقلاب و نيروهاي انقلابي نياوردند. از سوي ديگر،‌ عدم ارتجاع گفتماني و مراقبت از احياء دوباره جريانات مرتجع را نمي‏توان با رويكرد دفع حدّاكثري به پيش برد. مع‏الاسف امروزه در بين جريان‏هايي كه داعيه استمرار و تقويت گفتمان انقلابي و مراقبت از ارتجاع فرهنگي را دارند، روحيه تماميت‏خواهانه و خط‏كشي‏هاي حدّاكثري به نحوي واضح و آفت‏خيز به چشم مي‏خورد. روحيه‏اي كه فقط حزب و جبهه خويش را به رسميت مي‏شناسد و نه تنها در برابر برخي نخبگان دلسوز متعلّق به همان جناح‏هاي راست سنّتي و چپ غرب‏گرا، كه حتّي در برابر جبهه‏ها و جريان‏هاي حزب‏اللّهي و انقلابي ديگر هم مرزبندي‏هاي غليظي دارد! و اين معضل با توجّه به نمود و تبعاتي كه در دولت كنوني بر جاي گذاشته، به هيچ‏عنوان نبايد ادامه يابد. قطعاً اين‏چنين روحيه و رويكردي نه فقط شايسته جايگاهي مانند رياست‏جمهوري كه بايد چتر جامع بدنه كارشناسي كشور و متعلّق به جمهور جامعه باشد نيست، بلكه در پيشبرد امور و توفيق مديريتي نيز ناكام خواهد ماند. با عنايت به دو اصل فوق یعنی عدم ارتجاع گفتماني و روحيه استفاده از جريانات مؤمن و دلسوز، تقريباً و شايد تحقيقاً هيچ‏يك از افرادي كه اعلام كانديداتوري رياست‏جمهوري نموده‏اند،‌ داراي نمره قابل قبولي در اين‏زمينه نيستند؛‌ برخي در اصل اوّل و برخي در اصل دوّم و برخي نيز در هر دو اصل، از تراز مطلوب، ‌فاصله دارند. به همين‏منظور نگارنده اعتقاد دارد كه آقاي دكتر سعيد جليلي در بين افرادي كه در معرض كانديداتوري هستند، گزينه شايسته‏تري است. ايشان هم يك مدير انقلابي و متعهّد به آرمان‏هاي امام و رهبري است،‌ و هم در گيرودار خط‏كشي‏ها و مرزبندي‏هاي خودي‏ها گرفتار نيامده و روحيه مراجعه و بهره‏مندي از ظرفيت فراوان نيروهاي كارآمد و متعهّد در گروه‏ها و جبهه‏هاي مختلف انقلابي را داراست. و خداوند، مقلّب قلوب جميع بندگان است.