- دکتر سعید جلیلی، نماینده رهبر معظم انقلاب در شورای عالی امنیت، روز سهشنبه 28 بهمن ماه؛ در صد و سی و چهارمین جلسه حکمت سیاسی اسلام در قرآن به تبیین جایگاه مساجد در جامعه اسلامی و علل حمله دشمنان به این مکان مقدس از منظر قرآن کریم پرداخت.
جلیلی در تبیین نگاه قرآن کریم به وظایف اجتماعی انسان گفت: در آغاز خلقت، انسانها «امت واحده» بودند که با شکل گیری اختلافات، به دو جبهه حق و باطل تقسیم شدند. کسانی که اهل عقلاند و کسانی که گرفتار جهلاند. قرآن در جبهه حق، دستورها و تجویزهایی ارائه میکند که وظایف اجتماعی، مأموریتها، بایدها و نبایدهایی را در قالب مفاهیمی مانند واجب و حرام برای انسان مشخص میکنند. برای نمونه، گفته میشود امر به معروف کنید، جهاد تبیین انجام دهید، مطالبهگری کنید یا در راه خدا جهاد کنید. اینها صرفاً کار فردی نیستند، اینها تکالیف اجتماعی و گاها تکالیف یک کشور یا گروه قابل توجهی است. إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ آمَنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَإِذَا كَانُوا مَعَهُ عَلَىٰ أَمْرٍ جَامِعٍ لَمْ يَذْهَبُوا حَتَّىٰ يَسْتَأْذِنُوهُ.(آیه ۶۲ سوره نور) در این آیه همراهی با پیامبر در امور فردی، مانند روزه گرفتن مطرح نیست بلکه در مسائل عمومی و اجتماعی است. به تعبیر علامه طباطبایی، «امر جامع» امری است که به عموم مردم مربوط میشود، همه نسبت به آن دغدغه دارند و برای تصمیمگیری درباره آن گرد هم میآیند.
وی با اشاره به تاکید قرآن کریم به نقش مساجد در برپایی عدل بیان کرد: قرآن کریم وقتی از عدالت سخن میگوید این دستور فقط خطاب به مسئولان نیست؛ بلکه همه انسانها مخاطباند: «لیقوم الناس بالقسط»، یعنی همه مردم باید به قسط و عدالت قیام کنند. قُلْ أَمَرَ رَبِّي بِالْقِسْطِ ۖ وَأَقِيمُوا وُجُوهَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ وَادْعُوهُ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ ۚ كَمَا بَدَأَكُمْ تَعُودُونَ.(آیه ۲۹ سوره اعراف). در اینجا خداوند دستور به اجرای عدالت میدهد اما محل تحقق کاملش فرمان خود را در «هر مسجد» معرفی میکند. بنابراین مسجد به یک بنا یا مکان ساده محدود نمیشود، بلکه جایگاه و کانونی است که محور عدالت و دین به شمار میرود. حال سوال اینجاست؛ چرا در فتنه اخیر، به ۲۵۰ مسجد حمله میکنند و به آتش میکشند؟
جلیلی در تبیین علل حمله دشمنان به ۲۵۰ مسجد در کشور تاکید کرد: قرآن کریم درباره مسیر آبادانی مساجد میفرماید: إِنَّمَا يَعْمُرُ مَسَاجِدَ اللَّهِ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَأَقَامَ الصَّلَاةَ وَآتَى الزَّكَاةَ وَلَمْ يَخْشَ إِلَّا اللَّهَ ۖ فَعَسَىٰ أُولَٰئِكَ أَنْ يَكُونُوا مِنَ الْمُهْتَدِينَ.(آیه ۱۸ سوره توبه). مساجد با ایمان انسانها آباد میشوند. کسانی مساجد را آباد میکنند که ایمان و باور قلبی در وجودشان باشد. در این ایام توفیق حضور در حدود ۲۰ مسجدی داشتیم که به برخی از آنها نیز در فتنه اخیر حمله شده بود. چه کسانی از این مساجد دفاع کردند؟ همان جوانانی که بیشترین ایمان را داشتند و برخی از آنها به شهادت رسیدند. برای نمونه، در مسجد سیدالشهدا (ع) شهرستان پاکدشت که حضور داشتیم، علی اکبر زارعی جوانی که هنوز ۱۹ سالش هم نشده بود، به دست تروریستها به شهادت رسیده بود. پدر بزرگوار شهید نقل میکرد تمام عشق و ایمان شهید، مسجد بود و تمام وجودش با مسجد گره خورده بود. همین ایمان بود که آن مسجد را با شهادتش نورانی کرد. اگر زمانی فرزندان ما برای مشاهده نشانههای ایمان به مناطق عملیاتی و راهیان نور میرفتند، امروز در همین مساجد این جلوهها وجود دارد و به مقصد راهیان نور تبدیل شدهاند.
نماینده رهبر معظم انقلاب در شورای عالی امنیت با اشاره به رسوایی اخلاقی سران آمریکا تصریح کرد: امروز یکی از ویژگیهای دوران حاضر همین است که جبهه باطل، زشتیها و انحرافاتش بیش از هر زمان دیگری آشکار شده، عریان و نمایان گشته است. برای نمونه، پرونده رسواییهای اخلاقی که امروز در آمریکا مطرح است که مربوط به سردمداران میشود. این نشان میدهد که در آن سو جبههای شکل گرفته که برای آن، فحشا، بدی و زشتی به ارزش تبدیل شده است و از گسترش آن بیم ندارند. در ایام فتنه به روشنی دیدیم، کسانی که به ۲۵۰ مسجد حمله کردند از چه کسی دستور گرفتند؛ مردک حاکم بر رژیم آمریکا. در برخی مطالب منتشرشده از آنها میبینید خودشان میگویند جمهوری اسلامی بهانه است و ما با اصل اسلام مقابله میکنیم و به قرآن جسارت میکنند. تعبیر قرآن دربارهٔ آنان این است: (حَقَّ عَلَيْهِمُ الضَّلَالَةُ ۗ إِنَّهُمُ اتَّخَذُوا الشَّيَاطِينَ أَوْلِيَاءَ مِنْ دُونِ اللَّهِ وَيَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ مُهْتَدُونَ(آیه ۳۰ سوره اعراف)) گمراهی بر آنان ثابت و قطعی شد، چون اینان شیاطین را به جای خدا سرپرستان و دوستان خود گرفتند، وگمان می کنند که راه یافتگانند!
وی در ادامه گفت: در دو جبههای که شکل گرفته است، یک جبهه به دنبال «حیات طیبه» است؛ قرآن کریم میفرماید: «قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِينَةَ اللَّهِ الَّتِي أَخْرَجَ لِعِبَادِهِ وَالطَّيِّبَاتِ مِنَ الرِّزْقِ قُلْ هِيَ لِلَّذِينَ آمَنُوا فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا»(آیه۳۲ سوره اعراف). در برابر این جبهه چیست؟ «قُلْ إِنَّمَا حَرَّمَ رَبِّيَ الْفَوَاحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ وَالْإِثْمَ وَالْبَغْيَ بِغَيْرِ الْحَقِّ»(آیه ۳۳ سوره اعراف) فواحش؛ کسانی که کارهای زشت انجام میدهند چه آشکارا و چه پنهان. امروز نیز در فتنهها اهل ایمان و طیبات در برابر فواحش صفآرایی کردهاند. در قرآن کریم این صفآرایی حول مساجد نیز دیده میشود؛ «قُلْ أَمَرَ رَبِّي بِالْقِسْطِ وَأَقِيمُوا وُجُوهَكُمْ عِندَ كُلِّ مَسْجِدٍ»، یعنی برای قسط قیام کنید و رویکرد خود را در هر مسجد برپا دارید. نقطهٔ مقابل این چیست؟ قرآن میفرماید: «وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّن مَّنَعَ مَسَاجِدَ اللَّهِ أَن يُذْكَرَ فِيهَا اسْمُهُ». چه کسی ستمکارتر از آن است که با مسجد دشمنی کند و مانع شود که در آن یاد خدا زنده شود؟ نمونهای از این وضعیت، همان مسجدی است که شب گذشته در شمیران نو رفته بودیم؛ تمام آن را به آتش کشیده بودند: محراب، تصاویر شهدا و همهٔ بخشهای آن سوخته بود. این صحنهها به گونهای است که گویی این آیات امروز نازل شدهاند.
جلیلی در تبیین ابعاد فتنه اخیر گفت: این تخریب، تنها بُعد سختافزاری ندارد. بُعد سختافزاری آن همان آتش زدن، تخریب کردن و سوزاندن است؛ اما بُعد دیگر، بُعد نرمافزاری است؛ یعنی همانکه افراد سالها علیه دین، علیه حقیقت و ارزشهای الهی تبلیغ میکنند، سخن میگویند و چنین القا میکنند که آموزههای دینی غلط یا کهنه و ارتجاعی است. اینها نیز مصداق «سَعْیٌ فِی خَرَابِهَا» هستند؛ یعنی تخریب بنیانهای فکری و معنوی دین. از اینرو، قرآن از ستمکارترین افراد سخن میگوید؛ نه فقط کسانی که مکانی را آتش میزنند، بلکه آنان که در مبانی نرم و بنیانهای فکری جامعه انحراف و اخلال ایجاد میکنند و به آن حمله میبرند
وی در پایان گفت: قرآن کریم در آیهای سخن از مقابله با کسانی میکند که مانع یاد خدا در مساجد میشوند و در تخریب آنها میکوشند: وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنْ مَنَعَ مَسَاجِدَ اللَّهِ أَنْ يُذْكَرَ فِيهَا اسْمُهُ وَسَعَىٰ فِي خَرَابِهَا ۚ أُولَٰئِكَ مَا كَانَ لَهُمْ أَنْ يَدْخُلُوهَا إِلَّا خَائِفِينَ ۚ لَهُمْ فِي الدُّنْيَا خِزْيٌ وَلَهُمْ فِي الْآخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيمٌ(آیه ۱۱۴ سوره بقره). یعنی آنان باید در ترس و نگرانی باشند و چنین نیست که بتوانند با آسودگی وارد این عرصه شوند و تصور کنند کاری انجام دادهاند و مسئله پایان یافته است. لَهُمْ فِي الدُّنْيَا خِزْيٌ وَلَهُمْ فِي الْآخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيمٌ؛ اینگونه نیست که فقط در آخرت مجازات شوند، بلکه در همین دنیا نیز دچار خواری و بیآبرویی خواهند شد و در آخرت عذابی عظیم خواهند داشت. در تاریخ معاصر نیز میتوان نمونههایی از این حقیقت را مشاهده کرد. برای مثال، رضاخان پهلوی در ماجرای مسجد گوهرشاد چه کرد و سرانجامش چه شد؟ در همین دنیا خوار و بیآبرو شد و فرزند او نیز سرنوشتی مشابه یافت.