«سعید جلیلی» امشب - ۲۸ خردادماه - در نخستین مناظره نامزدهای چهاردهمین دوره ریاست جمهوری در مقابل پنج رقیب دیگر انتخاباتی خود، برنامهها و دیدگاههای اجرایی در دولت خود با شعار «یک جهان فرصت، یک ایران جهش؛ هر ایرانی یک نقش باشکوه» را با موضوع برنامه هفتم توسعه و رشد اقتصادی تشریح کرد.
در نوبت اول این مناظره هر یک از نامزدها به سوالاتی با محوریت اینکه دولت شما همه آنچه در برنامه هفتم را پیشبینی شده قبول دارد؟ چگونه رشد ۸ درصد برنامه هفتم را محقق میکنید؟ برنامه شما برای جذب سرمایهگذاران خارجی چیست؟ برای بهبود فضای کسبوکار چه اقدامی خواهید کرد؟ برنامه شما برای پیمانسپاری ارزی چیست؟ درباره ثباتبخشی اقتصاد کلان کشور چه برنامهای دارید؟ پاسخ دادند.
جلیلی نامزد چهاردهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری در پاسخ به سوالات مطرح شده اظهار داشت: ۲ ایراد به مجموعه سوالات طرح شده وارد است؛ نخست اینکه آنچه به قانون تبدیل میشود در چنین سطحی نباید به آن ایرادی وارد شود و امروز وقتی از رشد هشت درصد صحبت می کنیم، ضرورتی است که باید رئیس جمهور پیش از انتخاب برای آن برنامه داشته باشد و مردم نیز باید بدانند چگونه این رشد محقق میشود.
وی ادامه داد: نکته دوم این است که برای تحقق رشد عوامل مختلفی وجود دارد؛ نه فقط جذب سرمایه. باید گفت که اگر رشد را منوط به سرمایه کنیم غلط است زیرا مدیریت سرمایه و استفاده از نیروی انسانی که یکی از ظرفیت های بزرگ ما است مهم تر از خود سرمایه است.
لازمه تحقق رشد اقتصادی فقط جذب سرمایه نیست بلکه مهمتر از آن مشارکت دادن آحاد جامعه است
جلیلی تصریح کرد: سرمایه مهم است اما اگر قرار است رشد هشت درصدی داشته باشیم و برنامه هفتم توسعه را محقق کنیم، پیش از هر چیزی نیازمند وفاق ملی هستیم.
جلیلی تصریح کرد: اگر قرار است به رشد هشت درصدی برسیم که در برنامه هفتم آمده است، ۴۷ آیین نامه دولت باید تهیه کند که از زمان آغاز برنامه هفتم، این آیین نامهها باید نوشته شود. اگر در آن تردید داشته باشیم یا مطالعه نکرده باشیم، رشد محقق نمی شود این رشد می تواند انجام شود به شرطی اینکه از فردای انتخابات بتوانیم آن را اجرا کنیم.
شعار یک ایران فرصت یک واقعیت است
نامزد چهاردهمین انتخابات ریاست جمهوری خاطرنشان کرد: وقتی قانون تهیه می شود دیگر نباید گفت برویم تحقیق کنیم که آیا می شود یا نمی شود. اگر می خواهیم چنین رشدی محقق شود باید فرصتها را بشناسیم و ما امروز فرصت های بسیار ارزشمند در کشور داریم و شعار یک ایران فرصت یک واقعیت است.
جلیلی تاکید کرد: لازمه تحقق فقط جذب سرمایه نیست بلکه در گذشته نیز چنین تفکری بارها تجربه شده است. این اشتباه در پیش از انقلاب نیز تجربه شد و مهم تر از آن مشارکت دادن آحاد جامعه است و دولت باید نقش آفرین باشد و برای هریک از آحاد ملت که استعداد و اراده دارند برای نقش آفرینی آنها بسترهای لازم را فراهم کند.
لازمه تحقق رشد ۸ درصدی شناخت فرصتهاست
نامزد چهاردهمین انتخابات ریاست جمهوری تصریح کرد: برای رشد هشت درصدی ضمن شناخت فرصتها، باید اولویت بندی کرد؛ یعنی اگر میگوییم صادرات و ارز آوری داشه باشیم باید همه دستگاهها را به صف کنیم تا انجام شود.
وی افزود: باید به دانشگاهها و اساتید که جزو سرمایههای کشور هستند برای انجام برنامه هفتم توسعه ماموریت داد.
جلیلی با تاکید بر اینکه با برنامه ریزی همه مشکلات قابل حل است، افزود: دولت شهید رئیسی طوری کار را پیش برد که آمریکاییها به شکست تحریم حداکثری اعتراف کردند.
۱۳میلیارد و ۶۰۰ میلیون میلیارد دلار واردات کشاورزی داریم که میتوان با برنامه ریزی آن را به ۱۰ میلیون دلار کاهش داد.
وی با بیان اینکه اگر نگاه ما فقط به ضعفها باشد، موفقیت به دست نمیآید، اظهار داشت: برای سرمایه گذاری نیز باید قوانینی وضع شود که سرمایه گذار داخلی و خارجی درون آن گیر نکند؛ اگر ساز و کار نداشته باشیم، صادرکننده و وارد کننده نیز با مشکل رو به رو خواهد بود.
سعید جلیلی گفت: ۱۳ میلیارد و ۶۰۰ میلیون میلیارد دلار واردات کشاورزی داریم که میتوان با برنامه ریزی آن را به ۱۰ میلیون دلار کاهش داد.
وی خاطرنشان کرد: در مجموع، رئیس جمهور باید مشکلات و فرصتها را بشناسد تا بتواند کشور را توسعه دهد.
نیازمند یک دولت فهیم و کارآمد هستیم
نامزد چهاردهمین انتخابات ریاست جمهوری گفت: بحث های خوبی مطرح شد و مهم این است که چه انتخاب و رویکردی قرار است کشور را اداره کند.
وی اظهار داشت: آقای پورمحمدی گفت چرا برنامه ششم اجرا نشد؟ چون آن دولت اعتقادی به برنامه نداشت و گفت من برنامه نمینویسم و مجلس نوشت. در آن دولت بهمن ۹۷ نامه به مجمع داد اگر فلان قرارداد امضا نشود، حقوق اسفند را نمی توانیم بدهیم و اکنون در سال ۱۴۰۳ است و هنوز امضا نشده است.
جلیلی افزود: یک کارخانه هزار و ۲۰۰ کارگر داشت در فرایندی واگذار شد که فقط چهار نگهبان در داخل کارخانه بودند؛ چند شب پیش آذراب رفتیم؛ سه هزار تولید داشت و با یک واگذاری به ۷۰ تن تولید رسید. این حاصل چیست؟ دولتی باشد که نداند چه میکند و اگر شکل و ظاهر را درست کند، انتخاب اینجا اهمیت پیدا می کند؛ کسی را باید انتخاب کرد که دارای اهلیت باشد نه اینکه با رانت و سرمایه چیزی را تحویل گرفته باشد.
نامزد چهاردهمین انتخابات ریاست جمهوری تاکید کرد: دولت مقتدر، مشرف به مسائل و آگاه باید بداند آنچه که دارد می گذرد چه هست، به عنوان مثال اگر بانک خصوصی خلق سرمایه کند و تورم را بالا ببرد باید بدانیم چه کار کرد.
شهید رئیسی کارهایی که آنها میگفتند نمیشود را اجرا کرد
جلیلی تصریح کرد: یک رویکرد هم شهید رئیسی داشت که کارهایی که آنها می گفتند نمی شود را اجرا کرد، نیازی که داریم دولت فهیم و کارآمد است اگر این نباشد چه بخش خصوصی باشد چه دولتی، سوءاستفاده خودش را میکند و باید کسی را انتخاب کنید که میداند از فرصت های کشور چگونه استفاده کند و اگر کسی آمد با رانت و رابطه سرمایه گذاری کرد ولی اهلیت نداشت، نتیجه به دست نمیآید.
دولت نباید مردم را به عنوان قلک نگاه کند
نامزد چهاردهمین انتخابات ریاست جمهوری گفت: دو نگاه وجود دارد که نخست نگاه حداقلی و روزمره است که می گوید آیا میتوان توسعه و جهش پیدا کرد یا خیر. دوم نگاه حداکثری است که ظرفیتها را میشناسد و باور دارد که میتوان به توسعه و جهش رسید.
نگاه ما به دانشگاه نگاه حداقلی و گذران روزمره نیست بلکه باور داریم دانشگاه میتواند در اقتصاد و توسعه کشور نقش داشته باشد.
وی ادامه داد: نگاه ما به دانشگاه نگاه حداقلی و گذران روزمره نیست بلکه باور داریم دانشگاه میتواند در اقتصاد و توسعه کشور نقش داشته باشد.
جلیلی افزود: حق همه دانشجویان و اساتید این است که در پیشرفت کشور و ارز آوری و توسعه نقش داشته باشند. میتوانیم از علم وآگاهی که در دانشگاههای کشور در سطح بالایی وجود دارد، در حوزه توسعه کشور استفاده کرد همچنین باید گفت که برخی از نامزدها فقط به تجربه خارجی اعتقاد دارند باید تاکید کرد علاوه بر تجربه جهانی باید از تجربه دانشگاهی و علمی خود استفاده کنیم و اقتصاد ما بر اساس دانش بومی و البته خارجی حل شود.
نامزد چهاردهمین انتخابات ریاست جمهوری اظهار داشت: امروز بر اساس نگاه حداکثری روستاهای ما یک ظرفیت است و باید برنامه داشت تا از ۴۰ هزار روستای بالای ۲۰ خانوار استفاده کرد که روستاها سلول پیشرفت و جهش کشور است. دولت باید نقش خود در استفاده از فرصت ها و همچنین ظرفیتها ایفا کند و بستر را برای حضور همه آماده کند.
جلیلی اضافه کرد: در سال ۹۹ به دلیل مشکلاتی که برای بورس اتفاق افتاد؛ بنده به بانک مرکزی نامه نوشتم و هشدار دادم. دولت نباید به مردم به شکل قلک نگاه کند و بازار سرمایه با تصمیم خلق الساعه دچار مشکل شد. من با ۲۲ صنف جلسه داشتم و معتقدم وقتی به مردمیسازی اقتصاد میپردازیم باید این شامل همه مردم شود و هر ایرانی میتواند یک نقش ایفا کند اما اگر انحصار داشته باشید. اگر رانت و تبعیض داشته باشید نمیتوانید مردمیسازی را محقق کنید.
جلیلی با یادآوری اینکه در یک بانک خصوصی، ۵۰ درصد مردم وام دریافت نکردند افزود، افزود: همان بانک خلق پولی انجام داد که ۶.۷ درصد تورم کشور را اضافه کرد.
نامزد چهاردهمین انتخابات ریاست جمهوری تاکید کرد: باید بستری ایجاد شود هر ایرانی امکان نقش آفرینی داشته باشد و نباید بدون توجه به ظرفیت ها در تمامی ابعاد تصمیمگیری شود.
تورم مهارشدنی است
نامزد چهاردهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری در ادامه مناظره به موضوع مهار تورم و برنامهها و راهکارهای خود در این رابطه پرداخت و گفت: تورم برای مردم بسیار آزاردهنده است. تورم مثل کرونا نیست که خودش و درمانش شناخته شده نباشد بلکه یک معضلی است که مسئله و راه حلهای آن روشن است. تجربه میگوید خیلی از کشورها در مهار تورم موفق بودهاند.
وی ادامه داد: سوال مردم این است که چرا دولتمردان ما نتوانستهاند با گذشته سالیان سال تورم را کنترل کنند و به شکل مزمن ادامه دارد. باید بگویم همانطور که امکان رشد هشت درصد وجود دارد، تورم هم مهارشدنی است.
جلیلی گفت: دولت مقتدر و نظام باید بتواند در ریال حاکمیت داشته باشد و بتواند گردش پول و حرکتی که در مسیر اقتصاد کشور به ریال صورت میگیرد،کجا میرود و چگونه خرج میشود و در کجاها حضور دارد تا دولت بتواند مدیریت و حکمرانی کند. اگر ساز و کارها اصلاح نشود، اقدامات مقطعی این موضوع برطرف نمیشود. برای حاکمیت ریال باید بتوانیم سامانههایی نظیر مودیان، املاک و اسکان و جامعه تجارت را به هم متصل کنیم تا بتوانیم حاکمیت ریال را محقق کنیم.
برای حاکمیت ریال باید بتوانیم سامانههایی نظیر مودیان، املاک و اسکان و جامعه تجارت را به هم متصل کنیم
وی اضافه کرد: یکی از راههای کنترل تورم افزایش قدرت و گردش ریال است؛ باید بدانیم این گردش پول کجا میرود و چگونه خرج میشود؛ برای حاکمیت ریال باید بتوانیم سامانههایی که جزو ملزومات کار است را کنار هم قرار دهیم.
نامزد چهاردهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری، بیان کرد: رئیس جمهور باید موضوع را بشناسد و تصمیم بگیرد و ناترازی بانکها و ناترازی بودجه را برطرف کند. رئیس جمهور دو راهکار در دسترس دارد اول آنکه منابع کشور را افزایش دهد و مانع هدر رفت آنها شود.
جلیلی با اشاره به ناترازی بانکها، تصریح کرد: بانکهایی که بدون پشتوانه خلق پول میکنند باید پاسخگو باشند که چرا از جیب مردم دائم خرج میکنند.
وی افزود: به دلیل نبود میترینگ هفت میلیارد دلار منابع نفت و گاز هدر میرود. چهار میلیارد دلار در خرید کالاهای اساسی هدر میرود. هرچند که ما باید منابع را ارتقا دهیم. باید مشخص شود بانکهایی که خلق پول میکنند این کار را از جیب مردم انجام میدهند و باید خلق پول را در جهت منافع مردم انجام دهد نه در جهت منافع عده معدودی این موضوع را رقم بزند. یک دلیل تورم ناشی از شوک بازار ارز است.
کنترل تورم در گرو کنترل نرخ ارز است
نامزد چهاردهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری افزود: موضوع تورم باعث نگرانی مردم است؛ ناترازی بودجه و بانکها از عوامل مهم آن است. یک بخش مهم تورم کشور ناشی از قیمت ارز است؛ هر وقت ارز بالا رفت سریعا کالاها گران شد و مردم از آن متاثر شدند.
وی با طرح این پرسش که دولت چه وظیفهای دارد؟، گفت: در روند کنترل بازار ارز یک مجموعه اقداماتی وجود دارد، اگر شما بتوانید بازار ارز که تاثیر بر بقیه بازارها دارد را کنترل کنید بیشتر مشکلات حل خواهد شد.
جلیلی با اشاره به مصارف و منابع ارزی افزود: باید برای مصارف ارزی اولویتبندی شود و اینکه آیا منابع به همان سمت میرود یا خیر. ماجرای دبش حاصل فرآیندی بود که منابع و مصارف همخوان نبود و منطبق بر اولویتها نبود.
نامزد چهاردهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری ادامه داد: فرآیند ثبت سفارش، تامین و تخصیص باید به روز باشد که موجب التهاب در بازار ارز نشود. در بازار ارز برخی از معاملات مجاز است اما در بازار غیررسمی انجام میشود؛ این ضربه بزرگی بر اقتصاد کشور است.
جلیلی تصریح کرد: خوشبختانه امروز منابع ارزی از مصارف بیشتر است و فرآیند تخصیص و تامین ارز میتواند آنقدر بهروز باشد که بازار ارز به مشکل نخورد.
نامزد چهاردهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری خاطرنشان کرد: در بحث گران شدن ۲۰۰ درصدی بنزین، شاهد یک سوء مدیریت بودیم که در آن دوره با دستور شهید رییسی، بنده شخصا وارد میدان شده و موضوع را حل کردم؛ تدابیر باید تا مرحله نتیجه، پیگیری شود.
نامزد چهاردهمین انتخابات ریاست جمهوری در بخش پایانی و جمع بندی نخستین مناظره تلویزیون ۶ نامزد چهاردهمین انتخابات ریاست جمهوری گفت: در چهار سال آینده، رئیس جمهوری که عهده دار کار می شود نباید دچار روزمرگی شود و باید علاوه بر حل مشکلات، کشور را جهش دهد.
وی ادامه داد: رئیس جمهور آینده باید چند موضوع را مورد توجه جدی قرار دهد و روزانه پیگیری کند. رئیس جمهور باید اولویتش مشخص باشد و بداند چه فرصت هایی وجود دارد و بتواند به اولویتها برسد و مشکلات را حل کند.
جلیلی افزود: اگر رئیس جمهور این اولویت ها را سرلوحه کار خود قرار ندهد، در مسیر دچار روزمرگی خواهد شد و باید اولویت این باشد که در مالیه کشور انضباط جدی ایجاد شود تا عوارض این چنینی دیگر بروز نکند.
نامزد چهاردهمین انتخابات ریاست جمهوری با بیان اینکه پیشرفت فقط با چند پروژه خاص انجام نمی شود، در عین حال تصریح کرد: پیشرفت با مشارکت دادن همه مردم ایجاد می شود.
وی با تاکید بر لزوم مشارکت جوانان تحصیلکرده اظهار داشت: با مشارکت آنها می توان از غفلت های گذشته عبور کرد و عدالت این است که همه را پای کار بیاوریم نه اینکه عدهای با رانت بهره مند شوند.
جلیلی گفت: باید اقتصاد مولد را فعال کنیم تا در عرصه جهانی جایگاه خود را بشناسیم و امروز در فرصت های تاریخی هستیم که میتوانیم تعاملات گسترده با جهان داشته باشیم و کشور را ارتقا دهیم به خصوص با ظرفیت خوب علمی فناوری که داریم.
از معیشت مردم غافل نشویم
نامزد چهاردهمین انتخابات ریاست جمهوری خاطرنشان کرد: این حرفهایی که زده می شود، به این معنا نیست که از معیشت مردم غافل شویم؛ بلکه باید برای دوره های کوتاه مدت هم طرح های معیشتی مانند طرح سفر، سبد غذایی و ... داشت.