دکتر سعید جلیلی در گفتگویی تصویری پیرامون وظایف و نقش دولت در تامین «سبد غذایی» خانوار ها گفت: در سالهای 97، 98 و 99 که از سختترین سالهای دولت بوده است، بیش از پنجاه و پنج میلیارد دلار ارز با قیمت ترجیحی به منظور تامین کالاهای اساسی اختصاص پیدا کرده است. توضیح دهند با 55 میلیارد دلار ارز ترجیحی 4200 تومانی چه کردند؟
وی افزود: سوال اینجاست که با توجه به چنین هزینهکرد بالایی، چرا قیمت کالاهای اساسی در این سه سال به این وضع افزایش پیدا کرده است؟ اگر مردم بخواهند قضاوت کنند، به این دولت چه نمرهای خواهند داد؟
عضو شورای عالی امنیت ملی بیان کرد: طبق اصول قانون اساسی تأمین سلامت و بهداشت مردم وظیفه دولت است. اگر در تأمین خوراک مردم خللی ایجاد شود آثار آن را در سلامت مردم در آینده شاهد خواهیم بود. یک انسان از نظر تغذیه به اقلامی نیاز دارد که بتواند زندگی سالمی داشته باشد نه اینکه صرفا به فکر تأمین نان و گندم مردم باشیم.
نامزد انتخابات ریاست جمهوری اضافه کرد: در سبد مطلوب غذایی پیشنهادی سیزده قلم کالا جهت تامین حدود دو هزار و پانصد کیلو کالری انرژی در روز تعریف شده که از جمله آنها نان، برنج، گوشت سفید، گوشت قرمز، تخم مرغ، لبنیات، ماکارونی، روغن، شکر، میوه و سبزی است.
وی در ادامه بیان کرد: در این طرح، مردم به سه دسته تقسیم میشوند. اقشار کمتر برخوردار جامعه دسته اول را تشکیل میدهند که تمام این سبد به آنها ارائه میشود؛ به دسته دوم بخشی از این سبد داده میشود و آن کالاهایی است که در تأمین آن مشکل دارند؛ کما اینکه در سالهای اخیر تأمین مواد پروتئینی مانند گوشت قرمز و سفید برای اقشار متوسط هم سخت بود.
وی افزود: بخش سوم که به لحاظ کمی تعداد کمتری از جامعه هستند و از توانمندی لازم برای خرید تمام این سبد برخورداند، به آنها در این زمینه خدماتی ارائه نمیشود. اگرچه هدف بلندمدت این است که تمام خانوارها به سطح درآمدی برسند که نیازهای خود را تأمین کنند ولی تا زمان تحقق این هدف، میبایست خانوادر ایرانی از حق تامین کامل سبدغذایی خود برخوردار باشند
عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام خاطرنشان کرد: متاسفانه شاهد هستیم سرانه مصرف گوشت قرمز، برنج، روغن و برخی دیگر از کالاها کاهش یافته است. طبق سبد غذایی مطلوب، یک خانواده 4 نفره باید در ماه حدود 4 کیلو گوشت قرمز مصرف کند اما یک خانواده 4 نفره در دهک اول متاسفانه سالی حدود سه ونیم کیلو مصرف میکند.
جلیلی با بیان اینکه ضریب جینی در شهری مانند تهران طی هشت سال گذشته از 0.35 به 0.42 رسیده است، اظهار داشت: یک وقت هست میگویند بودجه کم بوده و نتوانستیم ارز اختصاص بدهیم اما الان که 55 میلیارد دلار اختصاص یافته است! فردی که سال 96 به صورت رسمی آمد و اعلام کرد دیگر کارتنخوابی وجود نخواهد داشت، کودک کاری وجود نخواهد داشت و فقیری وجود نخواهد داشت، حال بعد از 4 سال گریه میکنند؛ این برای همدردی با مردم خوب است اما شما مسئول بودهاید!
کاندیدای سیزدهمین دوره انتخابات تاکید کرد: ما میگوییم اگر شما برای همین پنجاه و پنج میلیارد برنامه داشتید تا به دست مردم برسد و مردم از آن منتفع میشدند، این فشار سنگین به مردم وارد نمیشد، این اختلاف دهک اول و دهک آخر به وجود نمیآمد و اختلاف طبقاتی تشدید نمیشد. اگر این عملکرد به درستی شکل میگرفت، چندین هزار شغل نیز در کنار آن ایجاد میشد و تولید نیز به صورت ملموس بهبود مییافت.
جلیلی افزود: مجلس نهم و دهم و همچنین دولت در قبال 55 میلیارد دلار ارز 4200 تومانی در این زمینه گزارش بدهند و فرایندی را که اجرا شده و نسبت به آن نظارت صورت گرفته است، برای مردم بازگو کنند.
وی با بیان اینکه اختلاف سرانه مصرف کالاهای ضروری میان دهک اول و دهک دهم جامعه در هشت سال گذشته به صورت چشمگیری افزایش یافته است، گفت: تامین سبد غذایی در ارتباط مستقیم با بحث سلامت جامعه است؛ و در ادامه این زنجیره، عوارض سوء تغذیه در زمینه بهداشت روانی جامعه نیز تاثیر گذار خواهد بود. حتی سبد غذایی ردههای سنی، مناطق مختلف و مردان و زنان با یکدیگر متفاوت است و دولت باید برای آن برنامهریزی داشته باشد و براین مبنا دولت سایه و کارگروههای مرتبط آن برنامهی «سبد غذایی» جامعی تهیه کردهاند.
جلیلی خاطرنشان کرد: در دهه هفتاد که تورم به پنجاه درصد رسید، دولت برنامه فروشگاههای زنجیرهای برای تقویت شبکه توزیع را پیگیری کرد در صورتیکه ما معتقدیم شبکه فروشندگان خرد در جای جای کشور باید تقویت شود. هر خانوار ایرانی یک حساب بانکی دارد که یارانه به آن پرداخت میشود و مطابق با کدملی سرپرست است؛ هر دوی این شرایط مهیاست و نیاز به افزایش زیرساخت بلندمدت وجود ندارد.
وی در بخش دیگری از سخنان خود تصریح کرد: شیلات به عنوان مزیت نسبی کشور در شمال و جنوب ایران مهیاست اما چه میزان از این فرصت در راستای تقویت سبد غذایی خانوار استفاده شده است؟ چه برنامهای در طول هشت سال گذشته برای جهش این بخش از اقتصاد تدارک دیده شده بود و چه سهمی از این 55 میلیارد دلار به شیلات اختصاص یافته است؟
جلیلی خاطرنشان کرد: صفهایی که اخیرا در دوره کرونا و پیش از آن تشکیل شد در شان مردم ما نبود؛ دولت حتی برای این شرایط میتوانست با استفاده از زیرساختهای موجود و حفظ کرامت مردم به ارائه خدمات بپردازد. دولت میتوانست با استفاده از همین فضای مجازی، شیوه درستی برای توزیع کالاهای اساسی مدنظر خودش را پیگیری کند. در این طرح هر خانواده از مغازههای محله خود هم میتوانند سبد خود را دریافت کنند و این فروشندگان هستند که به دنبال جذب مشتری بیشتری خواهند بود.
وی در انتها با اشاره به موضوع نهادههای دامی و واردات آن، گفت: چرا واردات یک کالا باید انحصاری باشد؟ نیروهای کارشناس به وفور در کشور ما هستند که میتوانند در این امور فعال بشوند و در این زمینه مشکلات را به حداقل برسانند.