نشست خبری کارگروه نیروی دولت سایه با موضوع مشکلات زیست محیطی زباله و ضرورت توسعه نیروگاه های زباله سوز Reviewed by Momizat on . نشست خبری کارگروه نیروی دولت سایه با موضوع مشکلات زیست محیطی زباله و ضرورت توسعه نیروگاه هاي زباله سوز با حضور دکتر جمشید صباغ زاده عضو هیئت علمی سازمان انرژی ه نشست خبری کارگروه نیروی دولت سایه با موضوع مشکلات زیست محیطی زباله و ضرورت توسعه نیروگاه هاي زباله سوز با حضور دکتر جمشید صباغ زاده عضو هیئت علمی سازمان انرژی ه Rating:

نشست خبری کارگروه نیروی دولت سایه با موضوع مشکلات زیست محیطی زباله و ضرورت توسعه نیروگاه های زباله سوز

نشست خبری کارگروه نیروی دولت سایه با موضوع مشکلات زیست محیطی زباله و ضرورت توسعه نیروگاه های زباله سوز با حضور دکتر جمشید صباغ زاده عضو هیئت علمی سازمان انرژی های تجدیدپذیر و دکتر داود مددی رئیس هیئت مدیره شرکت طرح تجارت سدید در دفتر دکتر سعید جلیلی برگزار شد.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی دکتر جلیلی، در این نشست کارشناسان کارگروه نیروی دولت سایه به تشریح بیانیه این کارگروه درباره خاموشی های اخیر پرداختند که متن کامل این بیانیه را ملاحظه می فرمایید:

 

به نام خدا

مقدمه :

     تاریخ زباله به حدود ۵۰۰ سال قبل از میلاد بر می گردد، زمانی که بحث مشکل زباله مطرح شد. بشر به دلیل وجود فضاهای زیاد براحتی زباله‌های خود را در یک زباله‌دانی خارج از شهر می‌ریخت و از یک زباله‌دانی، تا زمانی که پر شود استفاده می‌کرد و سپس از مکان دیگری بهره می برد. زمانیکه جمعیت افزایش پیدا کرد و مردم زمین‌ها را برای کشاورزی استفاده می‌کردند، دیگر این پتانسل از دست می رفت به نحوی که از حدود سال ۱۳۸۸ میلادی ممنوعیت دفع زباله در نهرها و گودالهای عمومی در برخی شهرهای اروپایی مطرح شد و محل های ویژه ای را برای دفن زباله ها در نظر گرفتند. به تدریج و با پیشرفت جوامع بشری و انقلاب صنعتی، مشکلات زیست محیطی دفن زباله ناشی از حجم بالای زباله و آثار بشدت مخرب آن بر بهداشت جامعه بیشتر آشکار شد. گزارش های بیماری های ناشی از آلودگی های زیست محیطی ناشی از زباله ارائه شد و در این میان تفکر کم کردن حجم زباله و مدیریت آثار تخریبی آن اولین اولویت بعد از دفن زباله شد و بدین ترتیب ایده زباله سوز ها شکل گرفت. حدود سال ۱۸۷۴ میلادی اولین زباله سوز ایجاد شد و در ادامه مشخص گردید که با توجه به ماهیت زباله که بیشتر از ترکیبات آلی تشکیل شده است می توان از سوزاندن آن انرژی نیز تولید کرد . امروزه فناوری انواع زباله سوزها در حال توسعه است تا حدی که دوستدار محیط زیست باشند و به بازده بالاتری از تولید انرژی برسند.

در ایران جمع‌آوری، دفع، بازیافت و مدیریت پسماند با توجه به نوع و کیفیت پسماند با سایر کشورهای جهان متفاوت می باشد. در حال حاضر مدیریت پسماند شهری در ایران، از مسایل اصلی شهرداری‌های سراسر کشور محسوب می‌شود و هزینه قابل توجهی را بر مدیریت شهری تحمیل می‌کند. روش امحای زباله نیز بسیار مهم است که متاسفانه اصولی نیست تا جایی که در برخی شهرهای کشور نظیر شهرهای شمالی به دلیل شرایط آب و هوایی، حجم زباله تولید شده و روش امحا در حالت بحران قرار گرفته ایم. گزارش ها حاکی از روش های غیر اصولی امحا در مناطقی از کشور است که شیوع روز افزون آلودگی های محیط زیست، آلودگی آب ها و به دنبال آن تهدید بهداشت جامعه را به دنبال دارد. دفع زباله در سطح زمین است و در اثر بی توجهی بعضا خوراک دام نیز قرار می گیرد. شیرابه ی بسیار خطر ناک محصول دیگر این زباله های دفع شده با روش غیر اصولی است که داری غلظت بالایی از چندین آلاینده خطرناک به صورت هم زمان است و همچنین مقادیر زیادی از ترکیب های آروماتیک، هالوژنه، فنول، فلزهای سنگین و آمونیاک را دارد که این ترکیبات حتی در مقدار کم هم خطرناک هستند. علاوه بر این جاری شدن این شرابه ها موجب آلودگی آب های سطحی و حتی زیر زمینی می شود. مواد آلی مقاوم به تجزیه زیستی و فلزات سنگین نیز از اجزای اصلی شیرابه زباله اند که به طور معمول باعث ایجاد اثرات نامطلوب بر انسان و محیط زیست می شوند.

 

زباله سوز یک راهکار بسیار مناسب برای مدیریت پسماند در کشور :

بدون تردید زباله سوزها  البته ضمن رعایت شرایط زیست محیطی شان در شرایط فعلی میتوانند یک راهکار جدی برای مدیریت پسماند در کشور باشند اما موضوعات و مشکلاتی مطرح می شود که آنرا در این شرایط حساس زیست محیطی از مرکز توجه دور می نماید. همانطور که اشاره شد احداث و توسعه فناوری زباله سوزها بعنوان یک سامانه امحای حداکثری زباله از سابقه طولانی برخوردار بوده و بعنوان یک شیوه مورد قبول در تمام کشورها بویژه کشورهای پیشرفته و دوستدار محیط زیست پذیرفته شده است. در تمام دنیا به زباله سوزی بعنوان یک شیوه محیط زیستی برای کاهش حجم و اثرات منفی انواع پسماندها توجه شده و تولید انرژی یک محصول فرعی در کنار حفظ محیط زیست بعنوان کارکرد اصلی آن بوده است. البته ظاهراً این واقعیت هنوز در ایران مورد پذیرش واقع نشده و انتظار این است که بتوان صرفاً با فروش محصول جانبی که انرژی برق است، موضوع اصلی که همانا امحای پسماندها می باشد را محقق ساخت. با توجه به سرمایه گذاری بالا و به تبع آن هزینه های جاری (بهره برداری، تعمیر و نگهداری) قابل توجه سامانه های زباله سوز از یکطرف و نظام اقتصادی کشور ( بهره بالا و کمبود منابع مالی مکفی) و تعرفه نامتناسب خرید تضمینی برق در کشور از طرف دیگر و ناپایداری مالی شهرداری ها و . . . اقبال کافی به این سامانه در کشور نشده است. این در حالی است که در برخی از مناطق نظیر استانهای شمالی زباله سوزها بعنوان بهترین و کارآمدترین شیوه برای مدیریت و امحای زباله مطرح هستند. بنابراین ضروری به نظر می رسد مدیران و صاحبان تصمیم در کشور توسعه سامانه های امحا و تولید انرژی از زباله های شهری را به طور جدی در دستور کار قرار دهند. در این راستا نکات کلیدی و پیشنهاداتی وجود دارند که به اختصار در ادامه به آنها اشاره شده است.

 

الف : سرمایه گذاری :

حجم سرمایه گذاری های انجام شده در این نوع از نیروگاه ها در کشور کم و با ریسک بالا همراه است فلذا برای سرمایه گذاری در سامانه های زباله سوز سه راهکارها پیشنهاد می شود :

  • سرمایه گذاری توسط دولت
  • مشارکت در سرمایه گذاری توسط دولت
  • سرمایه گذاری توسط بخش خصوصی

در میان این گزینه ها، سرمایه گذاری بخش خصوصی بویژه با تامین بخشی از سرمایه از خارج از کشور در حال حاضر تنها گزینه ممکن بنظر میرسد ولی در این راه نیز لازم است تسهیل گری سرمایه گذاری و پایدارسازی درآمد و بازگشت سرمایه با مشارکت دولت/ شهرداری ها و نیز ارایه تضامین لازم صورت پذیرد، تا شاهد رفع معضلات فعلی با بهره گیری از سیستم های مدرن و روزآمد باشیم. در بخش سرمایه گذاری الزاماتی نیز وجود دارد و باید به آنها توجه داشته باشیم که عبارتند از :

  • تضمین اصل و فرع سرمایه گذاری و یا فاینانس
  • تضمین پرداخت به موقع وجه خرید برق تضمینی
  • تضمین تحویل زباله (پسماند) برای طول عمر طرح توسط شهرداری ها
  • در صورت پرداخت گیت فی تضمین به موقع پرداختها با رعایت افزایش نرخ تورم سالیانه

 

ب. تعرفه برق زباله سوزی و راهکار اقتصادی نمودن طرح :

تعرفه فعلی زباله سوزی در کشور ۳۷۰۰ ریال بر کیلووات ساعت است. با توجه به سرمایه گذاری متوسط ۳۰۰ یورو بر تن سالانه (  برای سامانه های خوب چینی ، برای سامانه های اروپایی تا حدود ۸۰۰  یورو بر تن سالانه نیز می رسد) و هزینه جاری سالانه معادل حداقل ۵% سرمایه گذاری اولیه و نرخ بهره ۸% و عمر مفید ۲۰ ساله برای یک زباله سوز ۳۰۰ تن در روز (۱۰۰ هزار تن در سال) میزان تعرفه خرید برق با نرم افزار کامفار با IRR 15% به میزان  ۲۰ سنت یورو محاسبه شده است. این بدین معنی است که تعرفه موجود بخش کوچکی از تعرفه مورد نیاز و قیمت تمام شده را جوابگوست و حتماً باید اصلاح شود. در این راستا یک گزینه پیشنهادی پرداخت تعرفه برق بصورت پلکانی است. بدین معنی که برای سالهای استهلاک سرمایه و آورده سرمایه گذار و بازپرداخت وامهای دریافتی سرمایه گذار، نرخ محاسبه شده حدود ۲۰ سنت یورو و برای سالهای بعد از آن حدود ۴۰% نرخ محاسبه شده یعنی حدود ۸ سنت پرداخت گردد.

 

ج :  تضمین تأمین زباله و پرداخت گیت فی ( هزینه امحای زباله و تصفیه آلاینده های خروجی و … ) :

در سایر کشورها بازگشت سرمایه و سود مورد انتظار سرمایه گذار و بهره بردار از نیروگاههای زباله سوز باید از طریق پرداخت گیت فی (بابت هزینه سوزاندن و تصفیه آلاینده های خروجی و . . . ) و درآمد حاصل از فروش برق تامین شود ولی در ایران و برای مسئولین موضوع گیت فی هنوز نهادینه نشده است. تصور بازگشت سرمایه برای نیروگاه های زباله سوز در ایران همچنان از محل فروش برق است که آن هم با این نرخ خرید برق امکانپذیر نیست. چنانچه اشاره شد شهرداری ها هر ساله هزینه های زیادی بابت جمع آوری، انتقال و دفع زباله ها پرداخت می کنند که می توانند آنرا به سمت الگوی توسعه زباله سوزها هدایت نمایند که این اقدام نیاز به یک تغییر رویکرد دارد. ضرورت دارد شهرداری ها با تضمین تحویل زباله به نیروگاه های زباله سوز در حجم توافق شده و پرداخت هزینه های امحا تحت عنوان گیت فی به آنها، سرمایه گذاری در این عرصه را اقتصادی و پویا نمایند.

 

د :  مزیت های زیست محیطی  :

امحای سنتی و غیر بهداشتی زباله در بسیاری از شهرها هزینه های بهداشتی و حفظ سلامت شهروندان را افزایش داده است و با افزایش جمعیت و توسعه شهرها این هزینه ها همچنان رو به افزایش است. نیروگاه های زباله سوز پیش از آنکه یک منبع تولید انرژی باشند، یک کارکرد زیست محیطی دارند و نقش آنها در بهبود وضعیت فعلی سلامت شهروندان و حفظ محیط زیست کلیدی است. متاسفانه در مسیر توسعه این نیروگاه ها در کشور کمتر به این موضوع پرداخته می شود و این مزیت نادیده گرفته شده است. حداقلِ توجه به این موضوع می تواند اینگونه لحاظ شود که هزینه هایی نظیر دفع غیر بهداشتی زباله، حفظ سلامت شهروندان و … که با توسعه این نیروگاه ها حذف می شوند، به نوعی در تعرفه خرید برق و یا پرداخت گیت فی منظور گردد. بدین ترتیب ضمن رفع مشکل بازگشت سرمایه در این نیروگاه ها، شاهد آثار مثبت زیست محیطی خواهیم بود.

 

در خاتمه چند پیشنهاد جهت افزایش جذابیت و اقتصادی شدن طرح های زباله سوز در کشور که نتیجه ی تجربه چند سال اخیر فعالان در این عرصه است به شرح ذیل ارایه می شود :

  • اصلاح تعرفه خرید برق تضمینی به شرحی که ارایه شد.
  • از آنجائیکه به زباله سوز بعنوان نیروگاه تولید برق تجدید پذیر توسط وزارت نیرو نگریسته می شود، لذا باید برق مورد نیاز مصرف سیستم را از محل تولید خود تامین نماید که حدود ۲۰% تولید را شامل می شود. چنانچه برق از طریق وزارت نیرو با تعرفه صنعتی برای نیروگاههای زباله سوز تامین شود، درآمد زباله سوز ۱۸٫۲% افزایش می یابد.
  • تخصیص وام های با نرخ ترجیحی متناسباً بر کاهش میزان سرمایه گذاری تاثیر داشته و امکان پذیری طرح را افزایش داده و درآمد طرح را بالا می برد.
  • افزایش دوره بازپرداخت وام از ۵ سال به حداقل ۱۵ سال نیز به ازای هر سال افزایش حداقل ۱% به درآمد طرح کمک می کند.
  • اختصاص دو سال تنفس در بازپرداخت وام­ها بعد از راه اندازی پروژه
  • معافیت مالیات بر درآمد نیروگاه های زباله سوز
  • ارایه زمین ، تامین تاسیسات زیر بنایی شامل آماده سازی زمین، جاده ، شبکه برق رسانی و آب مورد نیاز طرح توسط شهرداری ها در هر صورت از الزامات اولیه پذیرش سرمایه گذاری می باشد.
  • تامین مابقی تعرفه با مشارکت در سرمایه گذاری و یا پرداخت هزینه امحاء ( Gate fee) توسط شهرداری ها و یا مشارکت در بخشی از سرمایه گذاری توسط دولت و یا شهرداری ها. مقدار تعرفه، میزان مشارکت شهرداری ها / دولت و هزینه امحاء در یک فرآیند مناقصه گذاری با ارزیابی توانایی مشارکت کنندگان         می تواند تعیین شود .
  • ایجاد و توسعه مکانیزمی در شهرداری ها به منظور تضمین تفکیک و تحویل زباله به نیروگاه ها در حجم و ظرفیت توافق شده
  • منظور نمودن مزیت زیست محیطی نیروگاه های زباله سوز در سبدهای حمایتی از توسعه این نوع از نیروگاه ها

 

 

 

 

 

 

انتهای مطلب

ارسال دیدگاه

معادله امنیتی *


© پایگـاه اطلاع رسانی دکتر سعید جلیلی 1393

طراحی سایت ف.ا ام البنین (س)
رفتن به بالا